Flore de Gand

In de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw floreerde de horticultuur in het Gentse. De Gentse Plantentuin en de Gentse tuinbouwers genoten tot ver buiten de landsgrenzen grote faam. Het project wil de rijke geschiedenis van de Gentse horticultuur en het daarbij horende materieel en immaterieel erfgoed onder de aandacht brengen bij het brede publiek.

Meer dan bioloog

Drie Gentse protagonisten en tevens vooraanstaande botanici Charles Van Hoorebeke en Aimé en Julius Mac Leod staan centraal. Deze heren waren bioloog, legden unieke herbaria aan én vervulden een belangrijke maatschappelijke rol. Het project wil het herbarium van Charles Van Hoorebeke en van Aimé en Julius Mac Leod, alle drie bewaard in de Gentse Plantentuin inventariseren, contextualiseren en digitaliseren om ze vervolgens onder de aandacht te brengen van het brede publiek. Deze herbaria bieden een unieke blik op twee historische sleutelmomenten van de Plantentuin (startperiode en overgang naar de huidige locatie).

Planten worden in vaak moeilijke omstandigheden verzameld, gedroogd en opgeslagen met het oog op bewaring als onderzoeksmateriaal en als referentiemateriaal. Deze herbaria zijn bij het brede publiek nauwelijks gekend en zijn slechts beperkt toegankelijk voor niet-wetenschappers.

Charles Van Hoorebeke en van Aimé en Julius Mac Leod waren méér dan bioloog. Zo pleitte Julius Mac Leod voor de vernederlandsing van het hoger onderwijs en de Gentse Universiteit en richtte hij onderwijs voor het volk in. In dit project zullen we de wetenschappelijke neerslag van hun werk (planten verzameld in de Plantentuin en de streek) linken aan hun maatschappelijke invloed in stad Gent en in de maatschappij.
 
Gebouwen en verhalen

Ook in het huidige straatbeeld verwijzen talrijke relicten naar de hoogtij van de Gentse horticultuur. Het gaat om oa. beelden met straatnaamborden of monumenten, plaatsen of huizen waar vroeger serres stonden, plaatsen waar (bloemen)markten doorgaan. Ook historische beelden met bv. verdwenen gebouwen van de Gentse Plantentuin, het Floraliënpaleis zijn interessant.

Het is de bedoeling om (historische) beelden van de Gentse horticultuur te verzamelen en te plaatsen in de Gentse streetview. IDLab stelt ons daarvoor de tools ter beschikking die ontwikkeld werden in kader van het BELSPO Brain-BE project UGESCO, waarmee zij de tijdruimtelijke verrijking van erfgoedcollecties faciliteren. Deze tools laten toe om beelden uit het verleden te plaatsen in het straatbeeld van vandaag, zowel op computationeel/automatische wijze, als via crowdsourced tools.
Tijdens de Floraliën 2020 zal een interactieve tafel opgesteld worden. Het publiek zal aangemoedigd worden om relevante foto’s mee te brengen, op te laden en te voorzien van metadata. Ook zij die een passend verhaal willen vertellen (omtrent de foto’s) zijn welkom om dit tijdens het publieksmoment op te laden in ons platform. Bovendien kan de bezoeker on the spot een historische wandeling generen en wandelen langs historische punten die de individuele bezoeker interesseren. Hiervoor gebruiken we de dynamische routeringstool van IDLab, die de gecollecteerde points of interest (POIs) omtrent horticultuur kan gebruiken in de generatie van dynamische wandelroutes omtrent horticultuur.
 
Cross-over herbaria, verhalen, beelden, maatschappelijke rol van drie botanici

Finaal zullen de herbaria, alle data, foto’s, verhalen, enz. opgeladen en gelinkt worden in het erfgoedportaal UGent. Er zullen ook links gelegd worden met Archiefbank Vlaanderen, de Plantentuin Meise en het Belgisch biodiversiteitsplatform.

De tools van IDLab worden voorgesteld en ter beschikking gesteld aan de erfgoedcommunity. We organiseren verschillende workshops en tonen andere erfgoedbeheerders hoe ook zij aan de slag kunnen gaan met deze interactieve tools.

Eerste fase

Tijdens een eerste fase (01/09/2018-30/06/2019) worden de historische herbaria van botanici Charles Van Hoorebeke, Aimé en Julius Mac Leod geïnventariseerd. Ter voorbereiding van de digitalisering van deze herbaria wordt een digitaliseringsprocedure voor ingebonden herbaria geoptimaliseerd en voorzien van een kwaliteitscontrole. Tegelijk wordt een vergelijkende studie opgezet tussen expert based (door een wetenschapper) en computervisie based determinatie van gedroogde specimens.

Relevante archiefstukken en historische beelden aanwezig in het Universiteitsarchief en de Plantentuin worden geïnventariseerd en gedigitaliseerd. Er wordt een kennisgraaf opgebouwd die als basis kan dienen voor een streetview toepassing die in een volgende fase zal worden ontwikkeld.

Ten slotte worden de resultaten uit het project tijdens een publieksmoment bekend gemaakt en wordt een toolkit scanning van ingebonden herbaria aangeboden aan de erfgoedgemeenschap.

Partnerorganisaties
  • Koninklijke Maatschappij voor Landbouw en Plantkunde te Gent - Gentse Floraliën
  • Agentschap Plantentuin Meise
Leden stuurgroep
  • Agentschap Plantentuin Meise
  • Gentse Floraliën
  • Packed vzw
  • Plantentuin Universiteit Gent
  • UGent Memorie
  • Universiteitsarchief
  • Universiteitsbibliotheek Gent
  • Vlaams Instituut voor Archivering (VIAA)

 

Praktische info

Looptijd van
Looptijd tot
Organisatienaam
Universiteit Gent (Plantentuin, Universiteitsarchief, IDLab)
Contactpersoon
Chantal Dugardin
Adres
K.L. Ledeganckstraat, 9000 Gent
Telefoon
09 264 50 73
Financieringsbron(nen)

Projectsubsidie voor ontwikkelingsgerichte cultureel-erfgoedprojecten (Departement Cultuur, Jeugd & Media - Cultureel erfgoeddecreet 6 juli 2012)

Andere projecten

Fase II van dit driefasige inventarisatieproject was voorzien voor de inventarisatie en registratie van de ...
Van 11 tot 13 april vond bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) het ...
Digital Storyteling is een term uit de ‘grassroots-beweging’, die vertrekt vanuit de persoonlijke achtergrond van ...