Wintertradities in beweging of in het gedrang? | Studiedag

In 2021 viert Volkskunde West-Vlaanderen 20 jaar Midwinterfeest. Naar aanleiding van deze feesteditie organiseren Volkskunde West-Vlaanderen en Musea Brugge op zaterdag 27 november 2021 een studiedag over wintertradities.

De winter is een tijd van veel traditionele feesten: Sint-Maarten, Sinterklaas, Kerstmis, Nieuwjaar, Driekoningen, Maria Lichtmis en Carnaval. De laatste jaren laaien er heel wat discussies op over deze tradities of dit immaterieel erfgoed, denk maar aan het Zwartepietendebat of de joodse karikaturen op het Aalsterse Carnaval. Sommigen betreuren het ook dat nieuwe feesten – zoals Halloween – de oude verdringen of dat oude tradities ten prooi vallen aan commercie. Met een studiedag laten Volkskunde West-Vlaanderen en Musea Brugge de verschillende stemmen in het debat over wintertradities aan bod komen en met elkaar in dialoog gaan.

Programma

9.30 uur: Onthaal

Oude tradities in een nieuwe context
In de voormiddagsessie onderzoeken we hoe uiteenlopende maatschappelijke evoluties zoals secularisering, commercialisering en diversiteit een impact hebben op de wintertradities. Volgens sommigen vormen deze evoluties een bedreiging voor hun tradities of immaterieel erfgoed. Volgens anderen passen tradities zich voortdurend aan aan veranderende omstandigheden en is dat vandaag niet anders dan vroeger. Volkskunde West-Vlaanderen laat eerst een aantal specialisten aan het woord en laat hen dan in discussie gaan met het aanwezige publiek.

10.00 uur: Data. Vragen, geven en krijgen ter gelegenheid van kalenderfeesten | Marc Jacobs (Universiteit Antwerpen):

10.30 uur: Pietpraat. Over Zwarte Piet in België | Bambi Ceuppens (Koninklijk Museum voor Midden-Afrika)

11.00 uur: Sint-Antoniusvieringen in Vlaanderen | Laura Danckaert (Centrum voor Agrarische Geschiedenis):

11.30 uur: Groepsdiscussie. Moderator: Frea Vancraeynest (Histories)

De roots van onze tradities
De namiddagsessie handelt over de vraag waar de wintertradities vandaan komen. Zijn het werkelijk oeroude, sinds honderden, ja duizenden jaren overgeleverde elementen of zijn het 'invented traditions', soms slechts enkele decennia oud? Leven Kelten, Germanen en Romeinen voort in onze wintertradities, zijn het allemaal slechts uitvindingen van de laatste twee eeuwen of is ook hier het verhaal veel genuanceerder? Ook nu weer sluiten we af met een groepsdiscussie.

14.00 uur: Doorlevende motieven in het feestenrepertorium | Antoon Naert (Volkskunde West-Vlaanderen / KU Leuven)

14.30 uur: Mithras, Saturnus of wiskunde. Wat weten we over de oorsprong van Kerstmis? | Peter Van Nuffelen (UGent)

15.00 uur: Halloween, een moderne emanatie van een oud motief? | Luc Indesteege (Limburgs Volkskundig Genootschap)

15.30 uur: Groepsdiscussie. Moderator: Marc Jacobs (Universiteit Antwerpen)

16.00 uur: Receptie

Praktische info

Begindatum
Locatie
Wijkcentrum Xaverianen, Xaverianenstraat 13, 8200 Brugge
Prijs
30 euro (inclusief lunch en receptie)
Meer info

Organisatie, meer info en inschrijven: http://volkskundewestvlaanderen.be/

Elders op FARO

Of u nu actief bent in de cultureel-erfgoedsector of in aanverwante sectoren, vanuit wetenschappelijk oogpunt of gewoon vanuit interesse onderzoek ...
faro | tijdschrift over cultureel erfgoed is het tijdschrift van FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed. “The past is a strange
In de gloednieuwe toolbox 'Erfgoed waarderen' verzamelen we voor u alle informatie die u nodig heeft om een waardering tot ...