Naziroofkunst in onze collecties. Hoe ermee komaf maken? | FARO Plus

In het jaar waarin ons land de 75e verjaardag van de Bevrijding herdenkt, bevindt er zich nog steeds een serieuze olifant in de museumkamer. Een olifant die zich slechts sporadisch laat opmerken, maar waarvan de aanwezigheid onmiskenbaar én pijnlijk is.

Terwijl de Tweede Wereldoorlog dood en vernieling bracht, vond er onder de radar een gigantische kunstdrainage plaats. Vanuit de bezette gebieden versleepten de nazi’s kunst naar Duitsland om ambitieuze collecties op te zetten. Ook uit België. Na het einde van de Tweede Wereldoorlog bracht België bitter weinig naziroofkunst terug naar huis. Daarvan gaf het nog geen tiende terug aan de rechtmatige eigenaars; de rest werd geveild ten voordele van de schatkist en verdeeld onder onze musea. De problemen van die falende aanpak stellen zich tot op de dag van vandaag.

Van de 78 schilderijen die terugkeerden uit Duitsland en die in onze museale collecties zitten, heeft ruim 60 percent geen sluitende herkomst. Officieel zijn die werken er 'in bewaring', tot het moment dat de rechtmatige eigenaar zich meldt, of een erfgenaam. Alleen is die informatie niet openbaar. In tegenstelling tot Nederland en Frankrijk zijn er geen publiek toegankelijke websites en zijn er geen museale presentaties. België hinkt in vergelijking met andere West-Europese landen pijnlijk achterop. Die hebben de voorbije jaren hun inspanningen nog opgedreven.

Na een reeks artikels in De Standaard waarbij het gebrek aan dynamiek werd aangekaart, volgden meermaals parlementaire vragen. Nadat de lijst met schilderijen openbaar werd gemaakt, kwam er een eerste, zij het zeer pril, initiatief. Twee keer op rij zette staatssecretaris voor wetenschapsbeleid Zuhal Demir het onderwerp in haar beleidsbrief. Enkele musea hebben hun schilderijen op hun website gezet. Toen viel de dynamiek weer plat. Het thema geraakt maar niet van grond.

Tijdens deze workshop legt De Standaardjournalist Geert Sels haarfijn uit wat het probleem is met deze naziroofkunst én waarom onze musea werk moeten maken van herkomstonderzoek. Daarbij geeft hij een overzicht van de inspanningen die in het buitenland gedaan zijn en die inspiratie kunnen bieden. Hij geeft aanbevelingen die in de praktijk toepasbaar zijn. Uiteraard is er ook ruimte voor vragen, en voor het uitwisselen van (praktijk)ervaringen. 

Over de docent

Geert Sels is al meer dan 20 jaar cultuurjournalist bij De Standaard. Na jaren geschreven te hebben over theater heeft hij zich gaandeweg gespecialiseerd in erfgoedkwesties. Zo won hij in 2014 De Loep, de prijs voor de beste onderzoeksjournalistiek van de Nederlands-Vlaamse Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ). De jury bekroonde Sels omdat hij in zijn “Dossier Naziroofkunst de duidelijkste onderzoeksjournalistieke methode heeft gebruikt. Het gaat om oerdegelijke onderzoeksjournalistiek.” Sindsdien doet hij nog steeds onderzoek over het onderwerp en raadpleegt daarvoor archieven in binnen-en buitenland.

Lees ook:

Doelgroep: conservatoren, managers, collectieverantwoordelijken, registratoren, publieks- en communicatiemedewerkers, beleidsmakers en iedereen die in deze kwestie geïnteresseerd is.

Praktisch: vrijdag 25 oktober 2019, van 9.30 tot 12.00 uur. Aansluitend broodjeslunch.

Wie dieper wil graven en op zoek is naar een sterk conceptueel kader, kan hier terecht.  Deze studiedagen, masterclasses en bijeenkomsten gaan in op de fundamenten van ons werk. Ze ondersteunen visievorming en strategie, of nemen grote dilemma’s onder de loep. 

Praktische info

Begindatum
Locatie
FARO, Priemstraat 51, 1000 Brussel
Lesgevers
Geert Sels
Prijs
30 euro
Deelnemers
Max. 100 deelnemers
Meer info

Inschrijven kan via onderstaand formulier.

Uiterste inschrijvingsdatum
Contactpersoon
Manager communicatie, pers en partnerships | hoofdredacteur faro
T
02 213 10 73

Elders op FARO

Of u nu actief bent in de cultureel-erfgoedsector of in aanverwante sectoren, vanuit wetenschappelijk oogpunt of gewoon vanuit interesse onderzoek ...
faro | tijdschrift over cultureel erfgoed is het tijdschrift van FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw. faro verschijnt viermaal
In de gloednieuwe toolbox 'Erfgoed waarderen' verzamelen we voor u alle informatie die u nodig heeft om een waardering tot ...