Kick-off conflict en meerstemmigheid

De samenleving is hyper- of superdivers, en verandert snel. Ook in de cultureel-erfgoedsector worden we meer dan ooit geconfronteerd met het feit dat één of slechts enkele perspectieven niet volstaan om naar cultureel erfgoed te kijken. 

Het debat is erg actueel naar aanleiding van de heropening van het AfricaMuseum. Maar de uitdagingen liggen er evengoed voor andere cultureel-erfgoedorganisaties, en zijn alleszins niet beperkt tot collecties en acties in verband met de koloniale periode. Het gaat fundamenteel om:

  • meerstemmigheid een podium geven, zowel in de structuur van de organisatie als in de activiteiten en presentaties,
  • de representatie van groepen en gemeenschappen,
  • het inrichten van toonplekken,
  • taal,
  • enzovoort. 

Maar de complexiteit van de samenleving weerspiegelen roept bij organisaties vaak vragen op. Vragen over conflict en meerstemmigheid, zoals: 

  • Hoe gaan we om met sociale ongelijkheid, met onevenwichtige machtsverhoudingen? 
  • Hoe kan een organisatiestructuur zich hieraan aanpassen? 
  • Welk verschil kan een meerstemmig referentiekader maken voor de organisatie, maar vooral ook voor het potentieel aan bezoekers en gebruikers? 
  • Hoe kunnen taal en terminologie meerstemmig worden toegepast? 
  • Zijn belangen telkens te verzoenen, of dragen ze conflict met zich mee? 
  • Gaan we dit dan uit de weg of pakken we het op? 

Deze kick-off opent het debat, en gaat op zoek naar concrete noden en behoeften in het erfgoedveld. Met andere woorden: denk mee, stuur mee en bepaal wat er de komende maanden op de erfgoedagenda staat! 

Voor wie? Alle erfgoedactoren die behoeften en noden willen delen tijdens deze klankbordsessie of hun oor al eens te luisteren willen leggen.

Programma

9.30 uur: Plenair gedeelte
Een duo van sprekers van buiten en binnen de cultureel-erfgoedsector deelt alvast enkele beschouwingen om enkele thema’s te verkennen en mogelijk toekomstige strategieën voor te stellen.

  • Taal en narratieven
    oe sluiten we doelgroepen buiten en binnen met woorden? Niet enkel in zaalteksten, maar evengoed in de communicatiemix als in de collectie- en objectbeschrijvingen? Welke terminologie gebruiken we daarbij? Taal ligt gevoelig, zeker wanneer het raakt aan emotionele gebeurtenissen, het koloniale verleden, sociale ongelijkheid … Taal bevat (al dan niet onbewuste) vooroordelen én kan zeker ook veroordelen.
  • Witte instellingen
    Wie neemt de beslissingen in een instelling? In hoeverre is een instelling inclusief en is diversiteit eerder de norm dan het streven? Wat betekent dit voor de verschillende aspecten, van vrijwilligers tot bestuur? Het gaat er ook om vastgeroeste of onbewuste denkbeelden te herkennen, een visie te ontwikkelen die rekening houdt met de meervoudige perspectieven en representaties.
  • Beladen erfgoed
    Beladen erfgoed is een verzamelterm voor collecties die een vorm van conflict in zich dragen of die vragen doen stellen over moeilijke of ‘vergeten’ thema’s. Denk bijvoorbeeld aan archieven i.v.m. negationisme, propaganda, struikelstenen, psychiatrie, Wereldoorlog II, enz. Tegelijk is erfgoed soms ook een vehikel voor gemeenschappen om rechten of compensatie te eisen. 
  • Meerstemmigheid en (re)presentatie
    In hoeverre is wat getoond en gedeeld wordt ook een vorm van meerstemmigheid? Hoe blijkt dit uit de manier waarop tentoonstellingen en andere activiteiten tot stand komen? Gaat de samenwerking ver genoeg? Maar ook: hoe construeren de scenografie en architectuur mee een verhaal?
  • Mensenrechten 
    Wat verstaan we onder mensenrechten? Zijn die wel voldoende bekend? En is dit een gedeelde blik? Wat kan aandacht voor mensenrechten betekenen voor de werking van cultureel-erfgoedinstellingen?

11.10 uur: Pauze

11.30 uur: Gesprekstafels over deze thema’s
Schuif uw stoel bij aan een of meerdere gesprekstafels en deel uw noden, behoeften en leervragen. Met deze input gaan we later verder aan de slag.

13.00 uur: Einde

Deze kick-off kadert in een traject van verschillende contactmomenten omtrent ‘conflict en meerstemmigheid’:

Praktische info

Begindatum
Locatie
Kunsthal Extra City, Eikelstraat 29, 2600 Antwerpen–Berchem
Prijs
Gratis
Deelnemers
Maximum 80 deelnemers
Meer info

Organisatie: FARO, i.s.m. Kunsthal Extra City.

Inschrijven kan online via onderstaand formulier.

Contactpersoon
Adviseur participatie | diversiteit
T
02 213 10 76

Elders op FARO

Kent u hem al, de nieuwe versie van de ErfgoedApp? Op basis van feedback van gebruikers en contentmakers werd de ...
In de gloednieuwe toolbox 'Erfgoed waarderen' verzamelen we voor u alle informatie die u nodig heeft om een waardering tot ...
Of u nu actief bent in de cultureel-erfgoedsector of in aanverwante sectoren, vanuit wetenschappelijk oogpunt of gewoon vanuit interesse onderzoek ...