ICOM-CECA congres | Co-creatie binnen en buiten de museummuren

Van 25 tot en met 29 oktober 2021 ontvangen CECA en ICOM België u graag samen met M-Museum Leuven, KU Leuven, Mooss en FARO binnen én buiten de museummuren voor de jaarlijkse CECA-conferentie. De eerste twee dagen van de conferentie vinden digitaal plaats. De volgende dagen is iedereen welkom in België voor het vervolg van de conferentie. Naast Leuven, de centrale ontmoetingsplaats, is er ook een programma voorzien waarin u musea in andere Belgische steden kan ontdekken.

Inschrijving voor de conferentie kan vanaf 14 juni 2021. Omwille van de onzekere toekomst door COVID-19 is het mogelijk om enkel deel te nemen aan het digitale deel van de conferentie. Tickets voor het digitale deel zijn gratis, maar inschrijving is verplicht.

Voorstellen voor de conferentie kunt u indienen tot 24 april 2021. De geselecteerde voorstellen worden opgenomen in het digitale programma, op maandag 25 of dinsdag 26 oktober 2021. Presenteren kan in de drie ICOM-talen: Engels, Frans of Spaans.

Dien uw voorstel in!

Co-creatie binnen en buiten de museummuren

In 2021 zoomt de CECA conference in op een aantal vragen die onlosmakelijk verbonden zijn met co-creatie in musea. Steeds meer musea zetten in op een participatief denk- en handelingskader. Vertrekkend vanuit een inclusieve missie omarmen zij dialoog, samenwerking en co-creatie met diverse gemeenschappen en individuen, jong en oud.

De nieuwe toon lijkt onomkeerbaar. Samenwerken en in dialoog treden met het publiek is voor vele organisaties een motiverend en sterk elan waarop wordt voortgewerkt niet alleen binnen, maar ook buiten de museummuren. Het is meer dan een trend, het is een nieuwe visie op het museum en zijn werking. Vermits co-creatie meerdere functies in het museale werk beïnvloedt, ligt de verantwoordelijkheid niet louter bij de educatieve of publieksdienst, maar in de hele organisatie. Dit betekent dat we onze organisaties moeten aanpassen. Een beweging waarin edu-curation een sleutelrol kan spelen, omdat co-creatie met het publiek vaak alleen succesvol kan zijn als er co-creatie is tussen de verschillende diensten in het museum. 
 
Volgende 4 topics vormen de rode draad tijdens de conferentie

De invloed van co-creatie en edu-curating op museumpresentaties: welke uitdagingen zien we?

  • In participatieve trajecten doorlopen het museum en de betrokken gemeenschappen een vaak langdurig en intens proces. Men wil dit proces doorgaans ook ‘presenteren’; en musea vallen vaak terug op die presentatiewijze waar ze expert in zijn: tentoonstellingen. Maar is een tentoonstelling de beste wijze om een co-creatief proces te capteren en opnieuw weer te geven? Welke manieren zijn er nog? 
  • Actief in dialoog gaan met het publiek is een dankbare manier om meerstemmigheid te creëren. Welke perspectieven en interpretaties zijn mogelijk bij museale objecten? Hoe kunnen we deze vele stemmen aan bod laten komen in een presentatie? Hoe kunnen we bezoekers aanmoedigen ook hun stem te laten horen?
  • Museale presentaties zijn doorgaans volgens een zeer duidelijk idee opgevat, en uitgewerkt vanuit een zeker voorafgaand kennisidee: de tentoonstellingsmakers bepalen vooraf welke informatie en welke boodschap centraal zal staan. De co-creatieve praktijk dwingt ons deze werkwijze los te laten. Pas tijdens het proces krijgt vorm en inhoud gestalte. Bovendien is deze ook afhankelijk van deelnemers aan het cocreatietraject, en niet (alleen) van museummedewerkers. Hoe gaan musea hiermee om en wat zijn de verhoudingen?

Co-creatie in het museum: wat zijn de effecten op organisatieniveau?

  • Samenwerken met een publiek vraagt bepaalde competenties bij de betrokken museale medewerkers. Welke competenties zijn dat dan? Mogen we verwachten dat iedereen deze competenties heeft? Is het nodig externe expertise in te zetten? Hoe zorgen we dan voor structurele inbedding?
  • Als we het echt menen met co-creatie, dan verandert het wellicht de structuur en werking van het museum? Zijn musea bereid hun organisatiecultuur en -structuur te veranderen? Hoe ziet die verandering er dan uit? Wat is wenselijk en noodzakelijk? 
  • Co-creatieve trajecten zijn vaak tijdelijke initiatieven. Hoe bedden we coproducties, trajecten - of toch liefst de effecten ervan - zo structureel mogelijk in?

Welke effecten kan co-creatie in musea genereren bij gemeenschappen / in de samenleving?

  • Hoe, en door wie worden doelen geformuleerd in cocreatieve trajecten? Wat stelt men voorop? Wat hoopt men te bereiken zowel op het niveau van het museum, als op het niveau van de betrokken(en) (gemeenschap)? Hoe vindt men een evenwicht tussen alle partijen? 
  • Hoe kunnen effecten worden gemeten? Hoe kan er over worden gecommuniceerd, en naar wie? Op welke termijn moeten we effecten durven zien?
  • Bereiken musea door cocreatieve trajecten de maatschappelijke impact die ze wensen te genereren? Welke maatschappelijke return kunnen we vaststellen? Is co-creatie als het beste antwoord? Zijn er omstandigheden waarin musea het publiek beter niet in dergelijke mate betrekken? Of bijvoorbeeld slechts éénmalig om advies vragen? … Kortom: wat zijn de randvoorwaarden die co-creatie echt wenselijk en nodig maken?

Leidt co-creatie tot een transformatie van het ‘educatieve werk’ in musea?

  • Educatieve diensten of publieksdiensten zetten een waaier aan bemiddelingsinstrumenten in. Vaak gaat het om methodieken die eerder het traditioneel leren ondersteunen. Welke tools en methodieken kunnen cocreatieve processen ondersteunen?
  • Cocreatie sluit erg aan bij de constructivistische educatietheorie. Verlaten we het traditioneel leren definitief? Welke verschuivingen in de praktijk kunnen we wel (of niet?) zien?
  • Medewerkers van educatieve diensten of publieksdiensten zijn en tonen zich erg spontaan betrokken bij co-creatief werken. Hoe kunnen zij cocreatie echter uitdragen binnen de organisatie zodat de verantwoordelijkheid en het eigenaarschap breed gedragen wordt? Of hoe kunnen ze collega’s van andere diensten, directies betrekken? 
  • Hoe ‘creatief’ is ‘co-creatief’ werken? Het lijkt erop dat door de bezoeker/publiek sterker te betrekken er automatisch iets creatief ontstaat, het tegendeel lijkt echter vaak het geval. De massa is niet altijd creatief, maar centreert creatieve ideeën vaak naar een brave mainstream. Kortom, moeten we niet eerder spreken van ‘co-creërend’ werken in plaats van ‘co-creatief’ werken? 

Benieuwd in welke vormen u uw presentatie kunt indienen? Klik hier!

Een initiatiefvan M Leuven samen met ICOM CECA, ICOM BELGIE, KU LEUVEN, FARO en BAMM!

Praktische info

Begindatum

Elders op FARO

Hebt u een vraag over uw dagelijkse erfgoedpraktijk? Het antwoord vindt u voortaan in FARO’s gloednieuwe Erfgoedwijzer. Daarin wijst de ...
faro | tijdschrift over cultureel erfgoed is het tijdschrift van FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed. “The past is a strange
In de gloednieuwe toolbox 'Erfgoed waarderen' verzamelen we voor u alle informatie die u nodig heeft om een waardering tot ...