Het 'Basses Danses'-handschrift uitzonderlijk tentoongesteld

Op 3 en 4 december toont het KBR museum een heel bijzonder handschrift. Het gaat om de ‘Basses Danses’ van Margaretha van Oostenrijk, een van de enige zwarte handschriften ter wereld. Eén weekend lang wordt het originele handschrift tentoongesteld. Voor en na die datum neemt een facsimile de plaats van het originele boek in.

Een handschrift op zwart perkament

De kans dat u ooit een handschrift op zwart perkament heeft gezien is zeer klein. Wereldwijd zijn er vandaag slechts zeven exemplaren bekend. De perkamenten bladzijden van deze handschriften werden gekleurd met koolstof of met ijzergal.

Middeleeuwse handschriften zijn per definitie uniek en zeer kostbaar, maar met hun 25 zwarte folio’s zijn deze ‘Basses Danses’ ongezien luxueus. De kleur zwart stond aan het Bourgondische hof immers symbool voor luxe en prestige. De zwarte bladen werden bovendien beschreven met zilveren en gouden inkt, wat het belang van het handschrift alleen nog maar benadrukt.

Enorm fragiel

De zwarte kleur geeft een prachtig resultaat, maar vormt een hele uitdaging op het vlak van conservatie. De zwarte kleurstof heeft de perkamentvezels aangetast, waardoor het handschrift in de loop der tijd uiterst broos is geworden.

Er werden in de 19e eeuw al pogingen ondernomen om het handschrift te restaureren, maar die leverden niet het gewenste resultaat op. Om het afbrokkelen van de buitenranden van het handschrift tegen te gaan, werden de folio’s ingelijst in een zwart kader van papier. Die lijsten hielden het handschrift op korte termijn stabiel, maar omdat perkament een organisch materiaal is, krimpt het na verloop van tijd en kwam het perkament langzaamaan los van de lijsten. De bladen raakten daardoor nog meer beschadigd.

Praktisch

  • Op 3 en 4 december 2022 wordt het originele handschrift van de ‘Basses Danses’ voor één weekend in het KBR museum tentoongesteld. 
  • Meer informatie over KBR museum vindt u via deze link. Tickets bestellen kan hier.
  • Meer over de 'Basses Danses' leest u hier of via de catalogus van KBR.

KBR en de Alamire Foundation voerden het afgelopen jaar onderzoek naar de ‘Basses Danses’, wat resulteerde in de uitgave van een hoogkwalitatieve facsimile van het handschrift in de reeks Leuven Library of Music in Facsimile. De begeleidende studie van het facsimile werd geschreven door een internationaal team van experten in muziek, dans, codicologie en de geschiedenis van de boeken- en kunstverzamelingen van Margaretha van Oostenrijk. Wilt u meer weten over dit project? Bekijk dan de documentaire op alamire.tv.

Praktische info

Begindatum
Locatie
KBR museum, Kunstberg 28, 1000 Brussel

Elders op FARO

FARO lanceert in de Apple App Store en in Google Play een nieuwe update van de ErfgoedApp. Daarvoor luisterden we ...
faro | tijdschrift over cultureel erfgoed is het tijdschrift van FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed. “The past is a strange
Collecties vormen het hart van een museum, archief of erfgoedbibliotheek. Maar welke accenten zijn van tel als het over collectiebeleid ...