Erfgoedprofielen

Heel wat professionele erfgoedwerkers zijn dag in dag uit in de weer om ons erfgoed te verzamelen, zorgvuldig te bewaren, te onderzoeken en ter beschikking te stellen van een breed publiek. Maar welke opleiding hebben deze mensen precies achter de rug? En wat voor soort taken voeren zij uit?

Opleiding
Het grootste deel van de erfgoedwerkers heeft een masteropleiding geschiedenis, kunstgeschiedenis of archeologie achter de rug. Vaak vullen zij deze brede basis aan met een bijkomend diploma archivistiek, bibliotheekwetenschappen, cultuurmanagement of culturele studies (een specifieke opleiding voor museologie bestaat niet in Vlaanderen). Andere profielen hebben afgestudeerde  restauratoren-conservatoren die voor het materiële behoud van het erfgoed zorgen en de masters scenografie die instaan voor de bouw van tentoonstellingen. Maar ook andere masters vinden hun weg in erfgoedland: pedagogen, communicatiewetenschappers, informatici en sociologen bijvoorbeeld, al naargelang de specifieke taak die ze gaan vervullen.

Zeker niet alleen masters zijn welkom op de erfgoedmarkt, ook professionele bachelors dragen hun steentje bij.  Afgestudeerden uit de lerarenopleiding bijvoorbeeld of sociaal-cultureel werkers, want de huidige erfgoedwerking heeft duidelijke linken naar onderwijs en gemeenschapsvorming. Een echt specifieke bacheloropleiding voor erfgoedberoepen bestaat (nog) niet.

En dan zijn er natuurlijk nog de uitvoerende taken waarvoor geen diploma hoger onderwijs nodig is. Suppoosten en magazijniers zijn bijvoorbeeld onmisbaar voor vele erfgoedorganisaties.

Een overzicht van opleidingen met aandacht voor erfgoed vindt u hier.

Onderzoeker interviewt respondentFuncties en takenpakketten
Een aantal functies zijn gericht op het beheren van een collectie. Daaronder valt zowel het materiële behoud en de restauratie als het inventariseren van collecties of het uitstippelen van een collectiebeleid. En natuurlijk moet er ook voor worden gezorgd dat het publiek de collectie kan bekijken of raadplegen.

De publieksgerichte functies hebben als doel een brede gemeenschap te laten delen in ons erfgoed. Gidsen leiden groepen rond, publieksmedewerkers ontwikkelen activiteiten voor gezinnen, en scholen … Communicatiemedewerkers zorgen ervoor dat initiatieven breed bekend worden gemaakt.

Ons erfgoed wordt uiteraard ook wetenschappelijk bestudeerd. Verschillende erfgoedorganisaties hebben dan ook onderzoekers in dienst. Naast het onderzoek van collecties is ook de erfgoedsector zelf studie en reflectie waard.

Het erfgoedveld is breed en divers en naast alle professionele krachten zijn er ook veel vrijwilligers actief. Een aantal coördinerende functies brengen deze verschillende perspectieven samen en hebben als doel via netwerkvorming een maatschappelijke meerwaarde te bereiken. Een voorbeeld hiervan zijn medewerkers in erfgoedcellen.

Restaurator aan het werkEr zijn ook een aantal eerder adviserende functies. Medewerkers van het steunpunt FARO en van expertisecentra bijvoorbeeld,  maar ook provinciale museumconsulenten ondersteunen organisaties op specifieke domeinen.

Zoals we hierboven al aangaven, zijn ook de eerder uitvoerende functies van belang zoals die van suppoosten en magazijniers.

En natuurlijk zijn er ook nog die medewerkers die ervoor zorgen dat de organisaties goed draaien. Administratieve medewerkers bijvoorbeeld, maar ook de managementfuncties in de erfgoedsector rekenen we hieronder.

Ten slotte is er ook een breed scala van commerciële privésectoren die diensten of producten aanbieden aan erfgoedinstellingen. Voorbeelden hiervan zijn onder meer digitaliseringsfirma’s, software- en websiteontwikkelaars, leveranciers van archiefdozen en verpakkingsmateriaal, producenten van museumkasten, enzovoort.

© Foto's: FARO, Bart Van der Moeren