Als museum is het essentieel om te weten wie je bezoekers zijn. Hoe ervaren ze hun bezoek? Waar kunnen we verbeteren? Hoe kunnen we onze marketing en communicatie optimaliseren? En wat met de mensen die ons niet bezoeken? Helaas ontbreekt het vaak aan tijd en middelen om zo'n publieksonderzoek zelf op te zetten. Het Europese initiatief Sentomus kan je hierbij helpen.

Wat is Sentomus?

Sentomus is de opvolger van het grootschalige publieksonderzoek dat in het voorjaar van 2022 onder de naam Museum 22 werd uitgevoerd. Toen organiseerde ICOM Vlaanderen samen met Universiteit Antwerpen en LMR (facilitator van grootschalige onderzoeksprojecten) een bevraging bij 50 musea in Vlaanderen en Brussel.

In 2024 werd dit onderzoek onder de nieuwe naam ‘Sentomus’ herhaald en uitgebreid naar Europees niveau. Naast Vlaanderen en Brussel doen nu ook Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk, Spanje en Italië mee. In deze landen zijn ook academische partners betrokken, net als nationale museumorganisaties. De studie krijgt ondersteuning van NEMO. Op die manier namen nog eens 100 musea deel, verspreid over heel Europa.

In 2025 krijgen musea opnieuw de kans deel te nemen aan dit publieksonderzoek. Inschrijven kan nog tot 30 juni. De onderzoeksperiode loopt van 1 april tot 30 september 2025. Binnen die periode kies je als museum zelf wanneer je je publiek bevraagt. 

Alle praktische info, inclusief de kostprijs voor jouw organisatie, is te vinden op de website www.sentomus.be. 

Wat biedt Sentomus jou?

Sentomus werkt met een gestandaardiseerde vragenlijst die je kan aanpassen aan de specifieke behoeften en context van jouw organisatie. Je kan vragen weglaten of toevoegen, afhankelijk van je focus. Zo kan je je publiek bevragen over:

• de beleving en ervaringen in het museum,
• de impact van jouw museum op het welzijn van de bezoeker,
• de evaluatie van het aanbod,
• infrastructuur en omkadering,
• communicatie,
• het profiel van je bezoeker,
• …

Verder:

• Na de bevraging krijg je een individueel rapport met de resultaten voor jouw museum. Je kan anoniem vergelijken (benchmarken) met een cluster van vergelijkbare musea, of met de nationale en Europese resultaten.
• Je ontvangt gepersonaliseerde communicatiematerialen om het onderzoek onder de aandacht te brengen van je bezoekers.
• Een helpdesk biedt ondersteuning tijdens het onderzoek.
• Er is heel wat aandacht voor de veiligheid en kwaliteit van de data.
• ...

Wat met offline en niet-bezoekers?

De standaard publieksbevraging gebeurt online; de vragenlijst is beschikbaar op computer, tablet of smartphone. Dat kan ervoor zorgen dat je bepaalde groepen van bezoekers niet bereikt. Daarom biedt Sentomus ook de mogelijkheid om live in het museum enquêtes af te nemen. Gegevens worden dan meteen via een tablet of smartphone in de enquête ingevuld. Uiteraard vraagt dit extra tijd en middelen.

Daarnaast is er ook de mogelijkheid om niet-bezoekers te bevragen. Wat met de mensen die je (nog) niet bereikt? Ook zij kunnen je waardevolle informatie geven over je communicatie, de evaluatie van je aanbod, enzovoort. Via aangepaste materialen, die je kan verspreiden via je stad of gemeente, verenigingen of partnerorganisaties, helpt Sentomus je ook deze doelgroep te bevragen. 

Enkele resultaten uit 2024

In totaal werden meer dan 51.000 bezoekers van 150 musea in 6 landen (België, Nederland, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk en Italië) bevraagd. In België en Vlaanderen ging het over de 50 musea uit de pilootstudie (2022), aangevuld met nog 17 musea die voor het eerst deelnamen in 2024. De meeste respons kwam uit Nederland en Duitsland. Enkele opvallende bevindingen:

• Hoge tevredenheid: 65% van de bevraagde bezoekers was heel tevreden over hun laatste museumbezoek, 27% was tevreden.
• Impact op mentaal welzijn: er werd gebruik gemaakt van het Impact Compass Model (ICM). Bezoekers gaven aan zich veilig en welkom te voelen in het museum. 
• Niet zozeer een ontmoetingsplaats: de bevraagde bezoekers zien het museum slechts in beperkte mate als een plaats waar ze nieuwe mensen kunnen ontmoeten.
• (Digitaal) museum van de toekomst: in een lijst met 32 opties konden bevraagden aanduiden wat hun ‘museum van de toekomst’ moet bieden. In die peiling scoorden interactieve (43%) en immersieve (29%) ervaringen het hoogst.

Meer resultaten kan je nalezen in het rapport.