Datamonitoring bij musea: resultaten uit Wallonië en Brussel

Statistieken op een laptop. Foto: Carlos Muza via Unsplash

Nauwelijks zijn de resultaten van de datamonitoring bij erfgoedbibliotheken verwerkt, of FARO bereidt alweer een volgende datamonitoring voor: die van de musea. Samen met een geëngageerde werkgroep museummedewerkers zijn we volop aan de slag. De bevraging wordt in de zomer van 2026 uitgestuurd; de resultaten worden verwacht tegen de zomer van 2027.

Vlaanderen brengt trouwens niet als enige het museumveld in kaart: ook in Wallonië en Brussel is men met cijfers in de weer.

'Enquête 2024 dans le secteur museal'

Het Observatoire des politiques culturelles de la Fédération Wallonie-Bruxelles (kortweg OPC) publiceerde recent zijn tienjaarlijkse studie van de museumsector. De eerste editie verscheen in 2004; intussen is de studie toe aan haar derde ronde.

Voor deze editie werden 327 Franstalige musea in Wallonië en Brussel uitgenodigd (de federale musea werden buiten beschouwing gelaten). 117 musea − zowel gesubsidieerde als niet-gesubsidieerde − vulden de vragenlijst in, goed voor een respons van 36%.

De bevraging, die sterk gelijkaardig is aan de datamonitoring van FARO, behandelt twaalf thema’s: organisatie, infrastructuur, toegankelijkheid, publiek, tarieven, collectie, programmatie, communicatie, de link cultuur-toerisme, duurzaamheid, personeel en vrijwilligers, en financiën. Daarnaast wordt in enkele vragen ook de impact van de coronacrisis gemeten door zowel het referentiejaar 2019 als 2023 te bevragen.

De bevraging liep online van december 2024 tot en met januari 2025.

Enkele resultaten

52% van de bevraagde musea beschikt over een calamiteitenplan.
90% heeft een ruimte voor permanente tentoonstellingen; 58% beschikt over een ruimte voor tijdelijke tentoonstellingen.
74% beschikt over een depotruimte. 31% daarvan geeft aan geen beschikbare plaats meer te hebben; 36% heeft nog minder dan 15% beschikbare ruimte.
Bijna de helft van de musea (49%) bevindt zich in een geklasseerd of beschermd gebouw.
Het totale aantal bezoekers bij alle bevraagde musea bedroeg in 2023 1.753.354.
57% telt bezoekers via het ticketingsysteem; 43% doet dit manueel.
Over de 117 musea heen bedraagt het gemiddelde tarief voor een bezoek aan de permanente tentoonstelling voor volwassenen 6,9 euro.
75% van de musea aanvaardt de MuseumPass.
73% vraagt geen extra supplement voor tijdelijke tentoonstelling.
86% beschikt over een permanente tentoonstelling; 85% organiseert ook tijdelijke tentoonstellingen. Die laatste zijn het populairst bij kunstmusea.
61% van de musea zet vrijwilligers in. Het vrijwilligerswerk is verdeeld over alle museale functies, maar bevindt zich vooral in de horeca, het onthaal en/of de publieksbemiddeling.