West-Vlaamse werkvloer in het teken van diversiteit

Zuid- en Midden-West-Vlaanderen, grofweg de streek van en rond Kortrijk en Roeselare, was ooit het centrum van de vlasindustrie. In de loop der jaren kwamen daar kleine en grote bedrijven in de textielsector, machinebouw, voeding en meubels bij. Een streek met noeste werkers, maar niet altijd genoeg arbeidskrachten om de vrije plaatsen in te vullen. En dus ging men al heel vroeg op zoek naar internationale arbeidskrachten.

Stof tot nadenken

Vamos Vacaturos, een project over diversiteit op de West-Vlaamse werkvloer, wil rond dit heikele thema historisch correcte informatie aanbieden. Medewerkers van de Provincie West-Vlaanderen interviewden daarom verschillende personeelsdirecteurs en betrokkenen uit de jaren 1960-1970. Een studie van Amsab-ISG bestudeert de band tussen arbeid en migratie in Zuid- en Midden-West-Vlaanderen van 1960 tot nu. Dit materiaal wordt nu gebruikt in diverse activiteiten, waaronder een rondreizende expo, een boekje en educatief materiaal. De inhoud biedt ook inspiratie aan de sociaal-artistieke theatervoorstelling ‘Pardon Service’.

Verhalen over vroeger en nu

De medewerkers van Vamos Vacaturos hoorden een steeds terugkerend verhaal. Om het tekort aan arbeidskrachten op te vangen, gingen ook West-Vlaamse bedrijven actief op zoek naar mensen in het buitenland om die vacatures in te vullen. Anders dan in de Limburgse mijnstreek ging het in Zuid-West-Vlaanderen wel nooit om echt grote aantallen. Men trok naar Zuid-Europa, Noord-Afrika en Frankrijk, waar men de migrantenpopulatie aansprak. West-Vlaamse bedrijven zochten en vonden er gastarbeiders voor jobs in de huidenindustrie, in de slachterijen ... 'vuile' jobs die niemand wilde doen.

Over de manier waarop de nieuwkomers ontvangen en begeleid werden, lopen de verhalen uiteen. Vamos Vacaturos verzamelde heel veel mooie verhalen over vrijwilligers die de zuiderlingen toonden hoe ze een kachel moesten aansteken, verhalen over leraars en priesters die kinderen en volwassenen opvingen en hen bijles gaven of de taal leerden. Maar er zijn ook verhalen over de mensonterende omstandigheden waarin de gastarbeiders moesten wonen. Mensen klaagden niet, het was hun keuze om naar hier te komen en ze verdienden meer dan ze in hun thuisland konden verdienen. Dikwijls lieten ze na verloop van tijd ook hun familie overkomen.

De geschiedenis herhaalt zich nu. Nog altijd moeten sommige firma’s veel moeite doen om geschikte mensen te vinden. Omdat de gezochte mensen over bepaalde diploma’s moeten beschikken waarvan er in Vlaanderen te weinig zijn, omdat kandidaten de taal en cultuur van een zakenpartner moeten beheersen of omdat het over jobs gaat met moeilijke uren of slechte werkomstandigheden. Heel wat firma’s doen inspanningen om de buitenlandse werknemers die ze in dienst hebben, op een goeie manier wegwijs te maken. Zij zijn de voortrekkers van een moderne bedrijfsvoering waarin diversiteit een normale zaak is.

Ook met de ErfgoedApp!

Toegankelijkheid is heel belangrijk voor de tentoonstelling. Het taalgebruik is klaar en duidelijk, en de vijf thematische filmmontages werden ondertiteld. Met de ErfgoedApp kunnen bijkomende individuele getuigenissen worden bekeken. Scholen, OKAN-klassen en inburgeraars kunnen gebruikmaken van het educatieve materiaal.

Vamos Vacaturos is een initiatief van de Provincie West-Vlaanderen en twaalf partners (Agentschap voor Integratie en Inburgering, de steden Harelbeke, Kortrijk, Roeselare en Waregem, VDAB, Projectvereniging BIE, vzw De Som, Intercultureel Huis Leiaarde, Resoc-Serr Midden- en Zuid-West-Vlaanderen en zuidwest). 

Meer info vindt u op www.vamosvacaturos.be of mail naar vamosvacaturos@west-vlaanderen.be. Of volg het project op Facebook!

Katrijn Dhamers