Jheronimus Bosch, geraakt door de duivel

Op maandag 8 februari zond de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) de documentaire 'Jheronimus Bosch, geraakt door de duivel' uit in het programma Het Uur van de Wolf. De film volgt de groep kunsthistorici die het mysterie van de circa 25 nog bestaande schilderijen van Bosch proberen te ontrafelen.

Op 13 februari opent in Den Bosch een grote overzichtstentoonstelling ter gelegenheid van de 500e sterfdag van de middeleeuwse schilder Jheronimus Bosch. Hieraan voorafgaand onderzocht een groep kunsthistorici in grote musea zoals het Prado, het Louvre en de Galleria dell’ Accademia alle overgebleven schilderijen. Met röntgenfotografie en infraroodtechnieken konden ze voor het eerst in de geschiedenis doordringen tot de onderste verflagen en zo een indruk krijgen van het creatieve proces van de ‘duivelskunstenaar’. Elk detail wordt minutieus bekeken. De museale wereld wacht in spanning de resultaten af. Is hun Bosch wel een echte Bosch? En lukt het Den Bosch om zoveel belangrijke werken naar Nederland te halen?

In de documentaire toont regisseur Pieter van Huijstee de precaire samenwerking van het Nederlandse wetenschappelijk team van het Bosch Research and Conservation Project met de conservatoren van het Prado. Die beheren de grootste collectie van ‘El Bosco’ met daarin ook ‘de Nachtwacht van Spanje’: het fameuze drieluik 'De tuin der lusten'. In Gent doen ze een ontdekking met grote gevolgen en in Antwerpen duikt een niet eerder aan Bosch toegeschreven tekening op. De camera is erbij als de experts een eerste blik werpen op de pentekening in privébezit, inmiddels groot nieuws. De film toont ook hoe de volstrekt vernieuwende stijl, de mysterieuze figuren en de morele boodschap van Bosch hun aantrekkingskracht nog lang niet verloren hebben.

Beluister hier een interview met documentairemaker Pieter van Huijstee in het Radio 1-programma 'Interne Keuken' van 9 januari.

Niet fysiek in Den Bosch aanwezig kunt u ondertussen wel een duik nemen in een interactieve digitale versie van 'De tuin der lusten' op de website jheronimusbosch.ntr.nl. Dit biedt de bezoeker de mogelijkheid om tot in de kleinste details in te zoomen op het meesterwerk en via een audiovisuele rondleiding van dichtbij kennis te maken met de mysterieuze symboliek en de vreemde wezens in de wereld van Bosch. Meer informatie over de tentoonstelling 'Jheronimus Bosch - Visioenen van een genie' is terug te vinden op de website van het Noordbrabants Museum.

Bron: NTR – Het uur van de Wolf

Jheronimus Bosch, geraakt door de Duivel
Jürgen Vanhoutte