Leren in de toekomst: hoe digitaal kan het zijn?

mensen aan de computer

Vroeger volgden we hoorcolleges, blokten we cursussen en proefden we van de praktijk via stages. De toekomstige generatie erfgoedprofessionals leert echter op een heel andere manier. Als digital natives zijn ze het gewend om online te leren, snel iets te googelen of online raad te vragen bij collega’s. En dus stel ik me de vraag: welke mogelijkheden heeft dit digitaal leren voor de cultureel-erfgoedsector? Het verslag van mijn denkwerk vat ik samen in zes blogberichten. En bij wijze van experiment kunt u uw mening kwijt door een briefje te posten op deze digitale muur.

Onderzoek stelt vast: het leren verandert

Eerst even terug naar de klassieke aanpak: wat zegt het onderzoek hierover? Het rapport Toekomstverkenningen arbeidsmarkt 2050 geeft aan dat het leren en de arbeidsmarkt nauwer verbonden raken (daar blogde ik eerder al over). Vanuit het perspectief van de lerende komen de volgende elementen meer centraal te staan:

  • Het leren wordt steeds persoonlijker, en verloopt steeds meer op maat. Die flexibilisering van het leren houdt ook in dat mensen zelf willen bepalen waar en wanneer ze leren, in welk tempo en op welke manier.
  • Het leren informaliseert: mensen leren steeds meer buiten de schoolmuren en buiten een klassieke cursus. We leren steeds minder lineair en ook steeds meer van andere bronnen zoals film, foto of digitale tools.
  • Sociaal leren neemt toe: mensen leren niet op eigen houtje, maar in dialoog en samenwerking met elkaar. Ontmoetingen zorgen voor nieuwe inzichten en verrijken het leren.
  • Actief leren: mensen leren intensiever vanuit de praktijk, door concrete acties te ondernemen. Levensechte ervaringen in authentieke situaties verdiepen het leren. Probleemoplossend en explorerend leren worden steeds belangrijker.

Alles digitaal? Of hybride leren?

Hoe kan het FARO-aanbod inspelen op deze trends? Hoe kunnen we de erfgoedsector ondersteunen om kennis en vaardigheden door te geven en verder te ontwikkelen? Moeten we volledig de kaart trekken van het ondemand- en afstandsleren? Zetten we volledig in op ontmoetingen en gesprek? Of is er een gouden middenweg? Het antwoord zou wel eens kunnen liggen in het 'hybride leren', een concept van Filip Dochy dat:

  • online en face-to-faceleren combineert;
  • tijdsgebonden en niet-tijdsgebonden leeractiviteiten afwisselt;
  • individueel leren en teamleren combineert;
  • verschillende soorten online leermiddelen aanbiedt (naast teksten ook video’s, opdrachten, blogs, presentaties …).

Volgens Dochy komt het erop aan om te streven naar een goed gebalanceerde mix van didactische methoden en bronnen. Een duidelijk en-enverhaal dus, waarin het online leren een belangrijke component is, maar niet de enige. Daarnaast is coaching bijvoorbeeld heel belangrijk, net als actiegericht leren en kennisdeling via face-to-faceontmoetingen.

De mogelijkheden zijn groot, de uitdaging om goede keuzes te maken evenzeer. Wordt vervolgd .. (en wil u nu al meedenken: deel tips, meningen en suggesties op onze muur!).

Blogreeks

Deze blog is de eerste in een reeks van zes over digitaal leren. Volgen nog de komende weken:

 

Jacqueline van Leeuwen