"Gewijd aan de kracht van creativiteit en met een groot hart voor jongeren, ook uit minder kansrijke groepen”: zo omschreef de Raad van Europa de essentie van haar keuze om de Museumprijs van de Raad van Europa 2026 toe te kennen aan het Young V&A. Die beslissing viel begin december; de officiële viering volgt in april 2026. De andere prijzen van de European Museum of the Year Awards (EMYA) worden pas halfweg volgend jaar bekendgemaakt.

De museumprijs van de Raad van Europa bekroont een museum omwille van zijn specifieke werking, met aandacht voor Europese perspectieven en de wisselwerking tussen lokale en Europese identiteiten. Daarbij ligt de focus op de inzet voor en presentatie van kernwaarden zoals democratie, mensenrechten, interculturele dialoog, en het overbruggen van culturele, sociale en politieke grenzen.

De prijs voor 2026 ging dus al begin december naar het Young V&A, voorheen het V&A Childhood Museum. Het museum bouwde de voorbije jaren een sterke reputatie op die stilaan kan wedijveren met die van zijn grote broer, het Victoria and Albert Museum. De collecties en werking van de V&A-musea focussen op design en creativiteit, toegepaste kunst en innovatie. Het Young V&A richt zich daarbij specifiek op jongeren tot ongeveer 14 jaar en hun families. In 2023 heropende het museum na een grondige renovatie.

Spelen, verbeelden, ontwerpen

Het museum bezit de grootste collectie voorwerpen die met kindertijd te maken hebben in het Verenigd Koninkrijk. De drie belangrijkste zalen, − Spelen, Verbeelden en Ontwerpen − zijn toegankelijk voor bezoekers van alle leeftijden, maar bieden extra’s voor jonge kinderen.Zo kunnen baby’s kleuren, vormen en texturen op ooghoogte ontdekken, terwijl oudere kinderen de tentoongestelde collecties spelenderwijs leren kennen.

Het comité dat de museumprijs toekende, sprak in bijzonder lovende termen over het Young V&A: “Het museum blinkt uit in zijn missie om jongeren te betrekken bij thema’s als mensenrechten, gelijkheid, participatie en culturele democratie. Het (…) 'empowert' jonge generaties, in het bijzonder kinderen uit achterstandsgebieden die minder vanzelfsprekend in aanraking komen met het culturele aanbod (…)”.

Prijsuitreiking in juni

De bekendmaking van de winnaars in de overige categorieën van de EMYA2026 gebeurt tijdens de jaarlijkse conferentie en prijsuitreiking, die van 10 tot en met 14 juni 2026 in Bilbao wordt georganiseerd.Dat is geen toeval: de vorige museumprijs van de Raad van Europa ging naar het Euskararen Etxea, het huis van de Baskische taal, eveneens in Bilbao. Op de lijst van genomineerden voor de EMYA 2026 is het recent gerenoveerde Sint-Janshospitaal in Brugge het enige Belgische museum. 

Foto: Young V&A, opening juli 2023. Adventure Display, Imagine Gallery © David Parry courtesy of Victoria and Albert Museum, London