Naar een Open Monumentendag ‘In stijl’
Op zondag 14 september kan je voor de 37e keer naar Open Monumentendag. Onder het motto ‘In stijl’ focust het evenement dit jaar op bekende en minder bekende architecten, bijzondere bouwstijlen, iconische gevels en de specifieke architectuur van kerken, militair erfgoed, parken en tuinen.
Dit jaar is het bovendien exact 100 jaar geleden dat in Parijs de Exposition internationale des arts décoratifs et industriels modernes plaatsvond. Die tentoonstelling gaf later haar naam aan de art-decostijlperiode. Bijgevolg krijgt art deco op 14 september extra aandacht.
Het volledige progamma verken je via openmonumentendag.be. Wij maakten alvast een beknopte selectie op het snijvlak tussen cultureel en onroerend erfgoed.
Antwerpen
Dit jaar is Antwerpen gaststad voor Open Monumentendag.
Het FelixArchief pakt uit met een focusprogramma rond 100 jaar art deco in het archief (1925-2025). Bezoekers worden er teruggevoerd naar het ontstaan van de art-decostroming en ontdekken plannen van markante gebouwen, typisch modernistische stijlkenmerken en toonaangevende architecten. Ook de invloed van art deco in de reclame en het dagdagelijks leven komt aan bod. Via een vrije route doorheen het gebouw ontdek je beeldmateriaal, plannen, originele stukken en afbeeldingen.Bezoekers krijgen ook uitleg over hoe archiefstukken bewaard worden in archiefcontainers en hoe ze raadpleegbaar zijn in de leeszaal.
Ook DIVA zoomt in op 100 jaar art deco. Onder de titel Art deco: glamour en design in de schijnwerpers toont het museum juwelen en designobjecten uit deze stijlperiode. Verwacht je aan prachtige art-decojuwelen, zilveren cocktailshakers, koffiefilters en andere bijzondere designobjecten uit DIVA’s collectie.
Voor wie op 14 september niet naar Antwerpen kan afzakken, biedt het Vlaams Architectuurinstituut een digitaal alternatief. Op hun website ontsluiten ze, speciaal voor deze editie, per bouwstijl de mooiste documenten uit hun collectie. Zo kan iedereen op eigen tempo grasduinen doorheen de hoogtepunten van 200 jaar ontwerpen en bouwen in Vlaanderen en Brussel.
Archieven, kennis- en documentatiecentra
Veel onroerend erfgoed − de focus van Open Monumentendag − heeft een roerende pendant. De tekeningen, plannen, foto’s en correspondentie over het bouwkundige en landschappelijke erfgoed worden namelijk heel vaak bewaard in archieven, kennis- en documentatiecentra. Op verschillende locaties in Vlaanderen kan je tijdens Open Monumentendag terecht voor een bezoek waar onroerend en roerend erfgoed samenkomen.
Enkele voorbeelden:
Zonnebeke – Kenniscentrum Memorial Museum Passchendaele
In Zonnebeke opent het Kenniscentrum Memorial Museum Passchendaele zijn deuren. In deze voormalige pastorie, een prachtig modernistisch gebouw ontworpen door Huib Hoste, komt zowel het oorlogsverleden als het erfgoed van de streek tot leven. Het centrum herbergt zowel het documentatiecentrum van het Passchendaele Museum als de bibliotheek en het archief van de Zonnebeekse Heemvrienden. Op Open Monumentendag bekijk je er ook de resultaten van de workshop erfgoedfotografie, georganiseerd door Breedbeeld vzw en CO7.
En als je dan toch in de buurt bent, breng dan zeker ook een bezoek aan het erfgoeddepot DEPOTYZE.
Ook met de ErfgoedApp!
Het mag duidelijk zijn: Open Monumentendag belooft ook dit jaar een dag vol ontdekkingen te worden. Wist je trouwens dat heel wat activiteiten ook nu gebruikmaken van de ErfgoedApp? Of je nu te voet, met de fiets of zelfs met de tram op pad gaat, met de ErfgoedApp beleef je elk verhaal 'in stijl' en mis je geen enkel detail.
Laad dus je smartphone op, trek eropuit en laat je verrassen. Voor een volledig overzicht van alle activiteiten tijdens Open Monumentendag 2025, inclusief routes die je kan volgen met de ErfgoedApp, kan je terecht op de officiële website openmonumentendag.be.
Vergeet niet om de ErfgoedApp van tevoren te downloaden, zodat je volop kan genieten van je bezoek. Veel plezier!
Wat is het verschil tussen Erfgoeddag en Open Monumentendag?
Open Monumentendag, op de tweede zondag van september, focust op het onroerend erfgoed. Open Monumentendag wordt in Vlaanderen georganiseerd door erfgoedorganisatie Herita.
Erfgoeddag zet het roerend en immaterieel erfgoed in de kijker en vindt plaats op de eerste zondag na de paasvakantie. In 2026 is dat op zondag 26 april. Dan draagt Erfgoeddag als thema ‘HAHA Humor' over de vele gezichten van humor. Alle info lees je op faro.be/erfgoeddag. Daarin reiken we je heel wat tips en inspiratie aan voor het uitwerken van een activiteit.
Foto: Art deco: glamour en design in de schijnwerpers, DIVA, Antwerpen. Foto: LUCID
